Historia pomnika Stanisława Moniuszki w Katowicach

Kilka słów o tym, jak w Katowicach Moniuszce pomnik postawiono.
 archiwum

8 czerwca 1930 uczestnicy VI Ogólnopolskiego Zjazdu Śpiewaków Śląskich w uroczystym pochodzie spod katowickiej prokatedry (dzisiejszy kościół pw. ap. Piotra i Pawła), gdzie uczestniczyli we mszy św., przeszli na plac Karola Miarki. Na wysokim cokole stał spiżowy posąg Stanisława Moniuszki. Wokół kilka tysięcy śpiewaków i orkiestra dęta. Dyrygował Stefan Maria Stoiński (1891-1945), inicjator budowy pomnika. Uznany dyrygent, kompozytor i pedagog.

Wśród gości twórca pomnika, rzeźbiarz Wincenty Chorembalski (1890-1960), autor pomników w Chorzowie, Małej Dąbrówce i w parku Kościuszki (popiersie Kościuszki na byłej wieży Bismarcka); Emanuel Imiela (1888-1953), poeta, działacz narodowy, prezes Związku Śląskich Kół Śpiewaczych. Poświęcenia pomnika dokonał ks. kanonik Karol Mathea (Mateja, 1886-1964), proboszcz parafii pw. ap. Piotra i Pawła, a wielotysięczny chór i orkiestra wykonały pieśń Gorczyckiego "Gaude Mater Polonia", Stanisława Moniuszki (1819-1872) "Pieśń poranną" i Piotra Moszyńskiego "Rotę Śląską".

Protektorami inicjatywy zrodzonej w kwietniu 1929 dla uczczenia 110. rocznicy urodzin Moniuszki i 20-lecia istnienia Związku Śląskich Kół Śpiewaczych byli: biskup katowicki ks. dr Arkadiusz Lisiecki i wojewoda Michał Grażyński. Biskup jednak zmarł 13 maja 1930 w Cieszynie na zawał. Pomnik wzniesiony został ze środków zebranych przez śpiewaków z woj. śląskiego. Zebrano 20.699 zł, koszt budowy to 25.628 zł. Odlewu dokonały Mikołowskie Zakłady Metalurgiczne.

We wrześniu 1939 po zajęciu Górnego Śląska przez Niemcy pomnik usunięto z placu, któremu przywrócono pierwszą nazwę: Gebharda Blüchera. II wojnę przeżyli inicjator budowy pomnika Stoiński i rzeźbiarz Chorembalski. Zmarły w grudniu 1945 Stoiński nie doczekał decyzji o odbudowie - zapadła w 1955. Powołany Społeczny Komitet Odbudowy uzyskał poparcie Wojewódzkiej Rady Kultury. Śpiewacy znów zebrali 17.000 zł, a replikę postaci wykonał Chorembalski. Ponownie uroczyście odsłonięto pomnik 20 września 1959. Statuę odlały Gliwickie Zakłady Urządzeń Technicznych.

Lech Szaraniec

  • Dziennik Zachodni
Więcej na temat:

Komentarze

Liczba znaków do wpisania:  4000/4000

Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Jeśli uważasz, że któryś z komentarzy łamie regulamin, to wyślij nam link do tego artykułu na pomoc@naszemiasto.pl

Wybrane dla Ciebie

Powiązane

Więcej na temat:
Więcej na temat:
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, wyłącz Adblock na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3